بازگشت زندگی به تالاب‌های بین‌النهرین



بازگشت زندگی به تالاب‌های بین‌النهرین

به گزارش خبرگزاری مهر، سرپرست معاونت محیط زیست دریایی سازمان حفاظت محیط زیست در نشست کار گروه تالاب‌ها و سواحل که روز یکشنبه ۵ خردادماه در سالن جلسات استانداری برگزار شد، خواستار مسدود کردن شکاف‌های ایجاد شده در دایک مرزی تالاب هورالعظیم شد تا از خروج آب به سمت بخش عراقی هور جلوگیری شود؛ این در حالیست که برچیدن جاده‌ها و دایک مرزی در هورالعظیم از مطالبات فعالان محیط زیست در ماه‌های اخیر بوده است.

احمدرضا لاهیجان زاده افزود: دایک مرزی در زمان طغیان رودخانه کرخه در هشت نقطه شکافته شد تا شهرهای رفیع و سوسنگرد به زیر آب نرود، اما اکنون با فروکش کردن سیلاب و کاهش عمق بخش ایرانی هورالعظیم، همچنان آب تالاب از این شکاف‌ها به سمت عراق تخلیه می‌شود که در صورت ادامه این شرایط در تابستان با مشکل مواجه می‌شویم.

وی افزود: در صورت وجود زیرگذرهای کافی در جاده مابین مخزن شماره یک و ۲ هورالعظیم، امکان آبگیری کامل تالاب وجود داشت، اما به دلیل نبود این زیرگذرها، به ناچار برای جلوگیری از آبگرفتگی شهرهای رفیع و سوسنگرد، دایک مرزی هورالعظیم را در مخزن شماره یک، شکسته شد تا آب به سمت بخش عراقی تالاب برود.

مدیرکل حفاظت محیط زیست خوزستان گفت: در پی طغیان رودخانه‌های کرخه و دجله، تالاب‌های بین النهرین در ایران و عراق با وسعت ۱.۷ میلیون هکتار تقریباً به طور کامل آبگیری شده اند.

لاهیجان زاده با اشاره به تصاویر ماهواره‌ای این تالاب‌ها افزود: این تالاب‌ها شامل هورالهویزه (بخش ایرانی و عراقی هورالعظیم)، هور مرکزی و هورالحمار است که بعد از سال ۱۹۷۵ تا کنون چنین تصاویری از آبگیری تالاب‌های بین النهرین ثبت نشده بود.

وی اضافه کرد: از سال ۱۹۹۱ تا ۲۰۰۰ صدام حسین با اجرای چند پروژه مهندسی تالاب‌های بین النهرین را خشکاند به طوری که در سال ۲۰۰۲ در حدود ۹۰ درصد این تالاب‌ها خشک شده بود که آغاز خشکی این تالاب‌ها همزمان با آغاز پدیده گرد و غبار در خوزستان است.

لاهیجان زاده ادامه داد: در سال ۲۰۰۰ سازمان ملل، خشک شدن تالاب‌های بین النهرین را به عنوان یکی از ۲ فاجعه زیست محیطی قرن نام نهاد.

وی همچنین با اشاره به نتایج هواشناسی سال‌های ۱۳۶۰ تا ۱۳۸۰ در خوزستان گفت: این مطالعه نشان می‌دهد که با خشک شدن تالاب‌ها، رطوبت هوا در خوزستان ۵۰ درصد کاهش یافته و دمای هوا نیز ۳ درجه سانتیگراد افزایش یافته است که تبعات آن خشک شدن خاک و ایجاد کانون‌های ریزگرد است.

لاهیجان زاده تالاب‌ها و رطوبت ناشی از این محیط‌های آبی را سدی در مقابل بادهای موسمی و گرد و غبار از عراق، عربستان، اردن و سوریه عنوان کرد.

سیل به تالاب‌های تشنه رسید

لاهیجان زاده در ادامه با ارائه گزارشی از بررسی تغییرات و وضعیت آبگیری تالاب‌های استان بعد از سیلاب اخیر گفت: تا کنون ۹۸ درصد بخش ایرانی هورالعظیم و بیش از ۱۰۰ درصد بخش عراقی این تالاب آبگیری شده است.

وی افزود: میزان ورودی آب به هورالعظیم به اندازه‌ای است که با وجود خروج آب از محل شکستگی دایک در مخزن شماره یک به سمت عراق، آب از مخازن ۴ و ۵ دوباره از بخش عراقی به ایرانی وارد می‌شود که در حال حاضر آب به تالاب ناصری و به سمت نهر خین در خرمشهر هدایت شده است.

لاهیجان زاده ایجاد پل در جاده‌های مابین مخازن تالاب هورالعظیم را با هدف تبادل آبی بین مخازن، ضروری و جزو تعهدات شرکت مهندسی و توسعه نفت دانست که تا کنون به طور کامل اجرا نشده است.

وی ادامه داد: با توجه به ورودی آب از سیلاب بر بحره به تالاب شادگان، ۱۰۰ درصد این تالاب اکنون آبگیری شده است.

این مقام مسئول اظهار داشت: با بازگشایی زیرگذرهای جاده آبادان به ماهشهر و جریان آب از تالاب به سمت دریا نیز آلودگی و نمک شستشو شده است.

وی همچنین با اشاره به طغیان رودخانه دز و آبگیری تالاب بامدژ گفت: در تاریخچه بامدژ وسعت آن هشت هزار هکتار عنوان شده بود اما تا کنون در این سطح آبگیری نشده بود و در سال‌های اخیر مساحت قسمت آبدار آن بیشتر از ۲ هزار و ۵۰۰ هکتار نشده بود، اما در سیلاب اخیر وسعت این تالاب به هشت هزار هکتار رسید.

لاهیجان زاده با بیان اینکه آب بامدژ توسط نهر خارور تخلیه می‌شود، تاکید کرد: برای پایداری شرایط بامدژ باید نهر خارور توسط سازمان آب و برق مدیریت و ساماندهی شود.

وی از آبگیری ۱۰۰ درصد تالاب شیمبار در اندیکا نیز خبر داد و افزود: تالاب‌های میانگران و بندون در ایذه به صورت کامل آبگیری شده اند.

به گفته وی تالاب بندون در ۲۰ سال اخیر خشک شده بود، به طوری که به عنوان حریم شهری به وزارت مسکن و شهرسازی تحویل داده شده بود که چند ماه پیش با مصوبه شورای حفاظت از بیت المال به زیرمجموعه محیط زیست تحویل و واگذاری آن ممنوع شد.

لاهیجان زاده خواستار اختصاص حقابه دائم به تالاب میانگران از محل طرح انتقال آب از سد کارون ۳ به ایذه شد تا این تالاب در تمام فصول آب داشته باشد.